Τι αφορά
Στόχο του Προγράμματος αποτελεί η εξοικονόμηση ενέργειας, η μείωση των εκπομπών ρύπων που συμβάλλουν στην επιδείνωση του φαινομένου του θερμοκηπίου και η επίτευξη καθαρότερου περιβάλλοντος
Η Πρόσκληση αφορά σε επιχορήγηση για ενεργειακή αναβάθμιση ορεινών τουριστικών καταλυμάτων με ελάχιστο ενεργειακό στόχο την εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 30% σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από την επένδυση καθώς και τη μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) τουλάχιστον κατά 30%. Οι δύο ανωτέρω προϋποθέσεις ισχύουν σωρευτικά, ενώ για το/α κτίριο/α ή την κτιριακή μονάδα που περιλαμβάνεται στο επενδυτικό σχέδιο ενεργειακής αναβάθμισης, θα πρέπει να επιτυγχάνεται από την υλοποίηση του σχεδίου αναβάθμιση της ενεργειακής του/ς κατηγορίας, βάσει ΠΕΑ τουλάχιστον σε Β κλάση όταν πρόκειται για ριζική ανακαίνιση.
Ποσοστό 10% του συνολικού προϋπολογισμού της Δράσης αφορά αποκλειστικά παραδοσιακά-διατηρητέα κτίρια
Δικαιούχοι
Απευθύνεται σε: Επιχειρήσεις
Απευθύνεται ειδικά σε: Σε Επιχειρήσεις τουριστικών καταλυμάτων σε ορεινές περιοχές
Ειδικότερα δικαίωμα συμμετοχής έχουν μόνο τα παρακάτω κύρια και μη κύρια ορεινά ξενοδοχειακά καταλύματα που λειτουργούν νόμιμα (με ειδικό σήμα λειτουργίας ή υποβληθείσα γνωστοποίηση κατά τις διατάξεις του ν. 4442/2016) στην ελληνική επικράτεια ανεξαρτήτως κατηγορίας αστέρων ή και κλειδιών:
– Ξενοδοχεία της υποπερ. αα’ της περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν.4276/2014
– Ξενοδοχειακές μονάδες και λοιπές τουριστικές μονάδες που λειτουργούν σε παραδοσιακά ή διατηρητέα κτίρια ή κτίρια αρχιτεκτονικής κληρονομιάς
– Επιχειρήσεις ενοικιαζόμενων δωματίων, ενοικιαζόμενων επιπλωμένων διαμερισμάτων και μικτής μορφής ενοικιαζόμενων δωματίων και ενοικιαζόμενων επιπλωμένων διαμερισμάτων.
– Αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα Τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες ή και τουριστικές επαύλεις. και υπάγονται στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας που περιλαμβάνονται στον ακόλουθο Πίνακα: Κ.Α.Δ.
| Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας: 55 Περιγραφή: Καταλύματα
55.1 (όλες οι υποκατηγορίες) Ξενοδοχεία και παρόμοια καταλύματα. 55.2 (όλες οι υποκατηγορίες) Καταλύματα διακοπών και άλλα καταλύματα σύντομης διαμονής |
Όροι – Προϋποθέσεις
Οι βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής μιας επιχείρησης, είναι οι ακόλουθες:
- Να λειτουργεί νόμιμα διαθέτοντας το κατάλληλο αδειοδοτικό έγγραφο, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και την ασκούμενη δραστηριότητά της.
- Να έχει ιδρυθεί/συσταθεί έως την 31.12.2023.
- Να δραστηριοποιείται στην Ελληνική επικράτεια και να δηλώσει ως τόπο/τόπους για την υλοποίηση των ενεργειών της παρούσας δράσης. Στην αίτηση χρηματοδότησης δηλώνεται υποχρεωτικά η Περιφέρεια στην οποία θα πραγματοποιηθεί το ΕΣ.
- Να μην είναι προβληματική επιχείρηση σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 2 σημείο 18 του Κανονισμού ΕΕ 651/2014 συμπεριλαμβανομένων των τυχόν συνδεδεμένων με αυτή επιχειρήσεων. Κάθε επιχείρηση, κατά την υποβολή της αίτησης στο Πρόγραμμα υποβάλλει Υπεύθυνη Δήλωση ορκωτού λογιστή ότι με βάση τις οικονομικές καταστάσεις δεν είναι προβληματική υπό την έννοια του σημείου 18 του άρθρου 2 του ΓΑΚ, , καθώς και ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας.
Να μην εκκρεμεί, κατά την υποβολή της αίτησης ΕΣ, διαδικασία ανάκτησης ενισχύσεων σε βάρος της επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένων και των τυχόν συνδεδεμένων με αυτή επιχειρήσεων (αρχή Deggendorf). Κάθε επιχείρηση, κατά την υποβολή της αίτησης στο Πρόγραμμα, οφείλει να δηλώνει ότι δεν έχει λάβει οποιαδήποτε κρατική ενίσχυση για την οποία έχει κινηθεί η διαδικασία του προηγούμενου εδαφίου καθώς και βεβαίωση οφειλών από την αρμόδια Δ.Ο.Υ
- Να υποβάλει μία (1) και μοναδική επενδυτική πρόταση ανά Α.Φ.Μ. στην παρούσα Δράση καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της παρούσας Πρόσκλησης (παρέχεται η δυνατότητα για αναβάθμιση σε περισσότερα από ένα κτίρια/ κτιριακές μονάδες εντός της ίδιας Περιφέρειας στη ίδια αίτηση (ΑΦΜ), αρκεί να είναι διακριτά τα στοιχεία του κάθε κτιρίου/ κτιριακής μονάδας στην πρόταση).
- Να δεσμευτεί με υπεύθυνη δήλωση ότι οι δαπάνες που περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη αίτηση χρηματοδότησης δεν έχουν χρηματοδοτηθεί, ενταχθεί και δεν θα υποβληθούν προς έγκριση χρηματοδότησης σε άλλο πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από εθνικούς ή ενωσιακούς πόρους.
- Να μην συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού του άρθρου 40 του ν. 4488/2017 (Α137/13.09.2017).
- Να διαθέτει ή να δεσμευθεί με υπεύθυνη δήλωση ότι μέχρι την ολοκλήρωση της δράσης/ επένδυσης θα μεριμνήσει για τις κατάλληλες υποδομές και υπηρεσίες με σκοπό την ελαχιστοποίηση των εμποδίων και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε αυτές, όπου αυτό είναι απαραίτητο και αναγκαίο, ατόμων με αναπηρία, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθ. 7 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Ως υποδομές νοούνται τόσο οι κτιριακές υποδομές, όσο και οι ηλεκτρονικές εφαρμογές που απευθύνονται στο πελατειακό κοινό (π.χ. ιστοσελίδες και λοιπές ηλεκτρονικές εφαρμογές, όπως ηλεκτρονικά σημεία πληροφόρησης ή/και εξυπηρέτησης κ.λπ.).
- Να υπάρχει ιδιοκτησία ή παραχώρηση χρήσης ή μίσθωση ή νόμιμη σύσταση επικαρπίας επί του ακινήτου για χρονικό διάστημα τουλάχιστον ίσο με το χρονικό διάστημα που απαιτείται ώστε να αποσβεστεί η επένδυση, καθώς και δήλωση του ιδιοκτήτη με την οποία βεβαιώνει ότι: (α) έχει λάβει γνώση και συμφωνεί με την υποβολή της πρότασης από τον υποψήφιο Δικαιούχο, (β) συμφωνεί με την εκτέλεση των προτεινόμενων εργασιών για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Η ιδιοκτησία, η μίσθωση, η σύσταση επικαρπίας ή η παραχώρηση χρήσης θα πρέπει να τεκμηριώνεται με το αίτημα υπαγωγής στη Δράση και μόνο εφόσον στο ΕΣ περιλαμβάνονται κτιριακές παρεμβάσεις και δαπάνες.
- Η σχεδιαζόμενη πράξη πρέπει να πληροί το χαρακτήρα κινήτρου και για τον σκοπό αυτό δεν πρέπει να έχει γίνει έναρξη εργασιών του υπό ενίσχυση ΕΣ πριν από την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης από τους δικαιούχους στο πλαίσιο της παρούσας Πρόσκλησης, η οποία θα πρέπει να περιέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία της παρ. 2 του άρθρου 6 του ΓΑΚ. Σε αντίθετη περίπτωση, το σύνολο του σχεδίου καθίσταται μη επιλέξιμο προς χρηματοδότηση. Η Έναρξη Εργασιών επένδυσης ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014 (βλέπε ορισμό του όρου στον Πίνακα Επεξήγησης Γενικών όρων και συντμήσεων).
- Ως προς το σύνολο του έργου όσο και τις επιμέρους ενέργειες, ισχύουν οι προϋποθέσεις σώρευσης που ορίζονται στο άρθρο 5 του Κανονισμού ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (De minimis 2831/2023) και οι παρ. 2, 3, 5 του άρθρου 8 του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού 651/2014 και συγκεκριμένα:
Ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται βάσει του Κανονισμού de minimis μπορούν να σωρεύονται με ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 360/2012 της Επιτροπής μέχρι το ανώτατο όριο που καθορίζεται στον εν λόγω κανονισμό. Μπορούν να σωρεύονται με ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που χορηγούνται βάσει άλλων κανονισμών για ενισχύσεις ήσσονος σημασίας μέχρι το σχετικό ανώτατο όριο που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 του Κανονισμού de minimis.
- Απαγορεύεται η σώρευση ενισχύσεων ήσσονος σημασίας με άλλες κρατικές ενισχύσεις για τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες ή με κρατικές ενισχύσεις για το ίδιο μέτρο χρηματοδότησης υψηλού κινδύνου, αν η σώρευση αυτή οδηγεί σε υπέρβαση της υψηλότερης σχετικής έντασης ενίσχυσης ή του ποσού ενίσχυσης που έχει καθοριστεί με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα κάθε περίπτωσης σε κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία ή απόφαση που έχει εκδώσει η Επιτροπή. Οι ενισχύσεις ήσσονος σημασίας οι οποίες δεν χορηγούνται για συγκεκριμένες επιλέξιμες δαπάνες ή δεν μπορούν να αποδοθούν σε συγκεκριμένες επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να σωρεύονται με άλλες κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία ή απόφασης που έχει εκδώσει η Επιτροπή.
- Όταν ενωσιακή χρηματοδότηση που υπόκειται σε κεντρική διαχείριση από τα θεσμικά όργανα, τους οργανισμούς, τις κοινές επιχειρήσεις ή άλλους φορείς της Ένωσης και δεν τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο των κρατών μελών συνδυάζεται με κρατική ενίσχυση, για να εξακριβωθεί κατά πόσον τηρούνται τα όρια κοινοποίησης και οι μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης ή τα μέγιστα ποσά ενίσχυσης, λαμβάνονται υπόψη μόνο οι κρατικές ενισχύσεις, με την προϋπόθεση ότι το συνολικό ποσό της δημόσιας χρηματοδότησης που χορηγείται για τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες δεν υπερβαίνει το πλέον ευνοϊκό ποσοστό χρηματοδότησης που καθορίζουν οι ισχύοντες κανόνες της ενωσιακής νομοθεσίας. Κατά παρέκκλιση, η συνολική δημόσια χρηματοδότηση για έργα που υποστηρίζονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας μπορεί να ανέρχεται έως τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες του έργου, ανεξάρτητα από το μέγιστο ποσοστό χρηματοδότησης που ισχύει στο πλαίσιο του εν λόγω ταμείου, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται τα όρια κοινοποίησης και οι μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης ή τα μέγιστα ποσά ενίσχυσης δυνάμει του ΓΑΚ.
- Οι ενισχύσεις με προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες που απαλλάσσονται βάσει του παρόντος κανονισμού μπορούν να σωρευθούν:
α) με οποιεσδήποτε άλλες κρατικές ενισχύσεις, εφόσον τα εν λόγω μέτρα αφορούν διαφορετικές προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες·
β) με οποιεσδήποτε άλλες κρατικές ενισχύσεις, όσον αφορά τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, οι οποίες επικαλύπτονται πλήρως ή εν μέρει, μόνον αν η σώρευση αυτή δεν οδηγεί σε υπέρβαση της υψηλότερης έντασης ή του υψηλότερου ποσού ενίσχυσης που εφαρμόζονται στην ενίσχυση αυτή δυνάμει του ΓΑΚ.
- Η χρηματοδότηση που παρέχεται στους τελικούς δικαιούχους με τη στήριξη του Ταμείου InvestEU που καλύπτεται από το Τμήμα 16 του Κεφαλαίου III του ΓΑΚ και το κόστος που καλύπτεται από αυτή τη χρηματοδότηση δεν λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της συμμόρφωσης με τις διατάξεις περί σώρευσης που θεσπίζονται στην πρώτη περίοδο του παρόντος στοιχείου. Αντ’ αυτού, το ποσό που λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό της συμμόρφωσης με τις διατάξεις περί σώρευσης της πρώτης περιόδου του παρόντος στοιχείου υπολογίζεται ως εξής. Πρώτον, το ονομαστικό ποσό της χρηματοδότησης που στηρίζεται από το Ταμείο InvestEU αφαιρείται από τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες του έργου και, κατά τον τρόπο αυτόν, προκύπτει το σύνολο των υπόλοιπων επιλέξιμων δαπανών· δεύτερον, η μέγιστη ενίσχυση υπολογίζεται με την εφαρμογή της σχετικής υψηλότερης έντασης ενίσχυσης ή του ανώτατου ποσού ενίσχυσης μόνο στο σύνολο των υπόλοιπων επιλέξιμων δαπανών. Στις περιπτώσεις άρθρων για τα οποία το όριο κοινοποίησης εκφράζεται ως μέγιστο ποσό ενίσχυσης, το ονομαστικό ποσό της χρηματοδότησης που παρέχεται στους τελικούς δικαιούχους με τη στήριξη από το Ταμείο InvestEU επίσης δεν λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του κατά πόσον τηρούνται τα όρια κοινοποίησης του άρθρου 4 του ΓΑΚ. Εναλλακτικά, για τα δάνεια πλήρους εξασφάλισης ή τις εγγυήσεις για τα δάνεια πλήρους εξασφάλισης που στηρίζονται από το Ταμείο InvestEU δυνάμει του Τμήματος 16 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του ΓΑΚ, το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης της ενίσχυσης που αφορά τα εν λόγω δάνεια ή εγγυήσεις που παρέχονται στους τελικούς δικαιούχους μπορεί να υπολογιστεί σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχεία β) ή γ) του ΓΑΚ, κατά περίπτωση. Αυτό το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης της ενίσχυσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διασφαλιστεί, σύμφωνα με την πρώτη περίοδο του παρόντος στοιχείου, ότι η σώρευση με οποιαδήποτε άλλη ενίσχυση για τις ίδιες προσδιορίσιμες επιλέξιμες δαπάνες δεν οδηγεί σε υπέρβαση της υψηλότερης έντασης ενίσχυσης ή του ανώτατου ποσού ενίσχυσης που εφαρμόζεται στην ενίσχυση βάσει του ΓΑΚ ή του σχετικού ορίου κοινοποίησης βάσει ΓΑΚ.
- Οι κρατικές ενισχύσεις που τυγχάνουν απαλλαγής δυνάμει του ΓΑΚ δεν σωρεύονται με οποιεσδήποτε ενισχύσεις ήσσονος σημασίας που αφορούν τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, εάν η σώρευση αυτή θα οδηγήσει σε υπέρβαση της έντασης ενίσχυσης που προβλέπεται στο Κεφάλαιο III του ΓΑΚ.
Επισημαίνεται ότι:
- Εάν μια επιχείρηση δραστηριοποιείται σε τομείς που εξαιρούνται της εφαρμογής του Καν. ΕΕ/2023/2831 ή/και του ΓΑΚ 615/2014 και ταυτόχρονα δραστηριοποιείται και σε επιλέξιμες δραστηριότητες, η ενίσχυση χορηγείται μόνο για τις επιλέξιμες δραστηριότητες. Προκειμένου να διασφαλίζεται η μη χρηματοδότηση των μη επιλέξιμων δραστηριοτήτων, για το σύνολο των δαπανών της παρούσας πρόσκλησης απαιτείται διακριτή λογιστική παρακολούθηση καθώς και διάκριση των κέντρων κόστους.
- Το/α προτεινόμενο/α κτίριο/α οφείλει/ουν να τηρεί/ούν το ισχύον θεσμικό πλαίσιο αναφορικά με την προσβασιμότητα στα Άτομα Με Ειδικές Ανάγκες. Εφόσον δεν τηρείται στο υφιστάμενο κτίριο, πρέπει να έχει εξασφαλιστεί το αργότερο με το πέρας των εργασιών του προγράμματος.
- Δεν χορηγούνται ενισχύσεις για επενδύσεις οι οποίες πραγματοποιούνται με σκοπό τη συμμόρφωση με ενωσιακά πρότυπα που έχουν θεσπιστεί και τεθεί σε ισχύ. Βασική προϋπόθεση συμμετοχής μιας επιχείρησης στο πρόγραμμα αποτελεί:
- Να έχει εκδοθεί το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) του/ων κτιρίου/ων, που περιλαμβάνονται στο ΕΣ, για την αναβάθμιση κτιριακών υποδομών που εμπίπτουν στις διατάξεις του ν.4122/2013, και να προκύπτει από αυτό ότι επιτυγχάνεται από την υλοποίηση του ΕΣ ο Ενεργειακός Στόχος (ΕΝΣ), και πιο συγκεκριμένα (σωρευτικώς):
– μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) τουλάχιστον κατά 30%
– εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 30% σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από την επένδυση στην περίπτωση ανακαίνισης υφιστάμενων κτιρίων,
– για το/α κτίριο/α που περιλαμβάνονται στο επενδυτικό σχέδιο ενεργειακής αναβάθμισης, θα πρέπει να επιτυγχάνεται από την υλοποίηση του σχεδίου, αναβάθμιση της ενεργειακής του/ς κατηγορίας, βάσει ΠΕΑ σε υποχρεωτικά Β κλάση όταν πρόκειται για ριζική ανακαίνιση, σύμφωνα με την ΥΠΕΝ/ΔΕΠΕΑ/6949/72/28.01.2019 (Β’ 408), εφόσον πρόκειται για αναβάθμιση κτιριακών υποδομών που εμπίπτουν στις διατάξεις του Ν.4122/2013.
Για τον υπολογισμό επίτευξης του ΕΝΣ δεν συνυπολογίζεται η συνεισφορά εφαρμογών ηλεκτροπαραγωγής από Α.Π.Ε. ή/και ΣΗΘΥΑ.
Προϋπολογισμός – Ένταση Ενίσχυσης
Η συνολική Δημόσια Δαπάνη της δράσης της παρούσας πρόσκλησης, ανέρχεται σε 10.000.000,00 €, και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Από τα 10.000.000,00€, ποσοστό 10% ήτοι 1.000.000,00€ αφορά αποκλειστικά παραδοσιακά-διατηρητέα κτίρια και το υπόλοιπο 90% αφορά σε όλα τα υπόλοιπα κτίρια. Ο χαρακτηρισμός του παραδοσιακού-διατηρητέου κτιρίου τεκμαίρεται με την υποβολή του σχετικού έγγραφου χαρακτηρισμού.
| Μέγεθος επιχείρησης \ Τύπος επιχείρησης | Δαπάνες εξοικονόμησης ενέργειας (ΓΑΚ (ΕΕ) αριθ. 651/2014 Άρθρο 38α | Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά τουλάχιστον 40 % σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από την επένδυση | Υποστηρικτικές δαπάνες (De Minimis) |
| Μεγάλες | 30% | 45% | 50% |
| Μεσαίες | 40% | 55% | |
| Μικρές και πολύ Μικρές | 50% | 65% |
Η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το 30% των επιλέξιμων δαπανών, για τις μεγάλες επιχειρήσεις. Οι δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ενεργειακής απόδοσης στο κτίριο δεν είναι επιλέξιμες.
Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξάνεται κατά 20 εκατοστιαίες μονάδες, στην περίπτωση ενισχύσεων που χορηγούνται σε μικρές επιχειρήσεις, και κατά 10 εκατοστιαίες μονάδες, στην περίπτωση ενισχύσεων που χορηγούνται σε μεσαίες επιχειρήσεις.
Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξάνεται κατά 15 εκατοστιαίες μονάδες για επενδύσεις εντός ενισχυόμενων περιοχών που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της Συνθήκης και κατά 5 εκατοστιαίες μονάδες για τις επενδύσεις εντός ενισχυόμενων περιοχών που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης.
Η ένταση της ενίσχυσης μπορεί να αυξάνεται κατά 15 εκατοστιαίες μονάδες για ενισχύσεις που χορηγούνται για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης υφιστάμενων κτιρίων, όταν η ενίσχυση επιφέρει βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου μετρούμενη ως πρωτογενής ενέργεια κατά τουλάχιστον 40 % σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από την επένδυση. Η εν λόγω αύξηση της έντασης της ενίσχυσης δεν εφαρμόζεται όταν η επένδυση δεν βελτιώνει την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου πέραν του επιπέδου που επιβάλλουν τα ελάχιστα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης που χαρακτηρίζονται ως ενωσιακά πρότυπα και τίθενται σε ισχύ εντός διαστήματος μικρότερου των 18 μηνών από τη στιγμή υλοποίησης και ολοκλήρωσης της επένδυσης.
Δαπάνες
Επιλέξιμες παρεμβάσεις είναι οι ακόλουθες:
- παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιριακού κελύφους, όπως θερμομόνωση αδιαφανών δομικών στοιχείων, αντικατάσταση διαφανών δομικών στοιχείων, εγκατάσταση συστημάτων σκίασης,
- παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης συστήματος φωτισμού, εσωτερικού και εξωτερικού, όπως αντικατάσταση φωτιστικών σωμάτων από νέα τεχνολογίας LED, εγκατάσταση αυτοματισμών σύζευξης τεχνητού με φυσικό φωτισμό, εγκατάσταση αυτοματισμών μείωσης κατανάλωσης λόγω απουσίας/ παρουσίας χρηστών,
- παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε συστήματα θέρμανσης χώρων,
- παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε συστήματα ψύξης χώρων
Η ενίσχυση που χορηγείται για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου σύμφωνα με τα ανωτέρω αναφερόμενα μπορεί να συνδυάζεται με ενισχύσεις για ένα από τα ακόλουθα μέτρα ή το σύνολό τους σύμφωνα με την παρ. 7 άρ. 38α ΓΑΚ:
α) την εγκατάσταση ολοκληρωμένου επιτόπιου εξοπλισμού για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανσης ή ψύξης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, φωτοβολταϊκών συλλεκτών και αντλιών θερμότητας· οι εν λόγω δαπάνες πρέπει να συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ενεργειακής απόδοσης ή περιβαλλοντικών επιδόσεων, ενώ η παραγόμενη ενέργεια πρέπει να κατευθύνεται στην κάλυψη των αναγκών της επιχείρησης/ του κτιρίου και μόνο, ήτοι να προορίζεται αποκλειστικά για ιδιοκατανάλωση.
β) την εγκατάσταση εξοπλισμού για την αποθήκευση της ενέργειας που παράγεται από τις επιτόπιες εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας. Ο εξοπλισμός αποθήκευσης πρέπει να απορροφά τουλάχιστον το 75 % της ενέργειάς του από άμεσα συνδεδεμένη εγκατάσταση παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, σε ετήσια βάση·
γ) τη σύνδεση με ενεργειακά αποδοτικό σύστημα τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης και συναφή εξοπλισμό·
δ) την κατασκευή και εγκατάσταση υποδομής επαναφόρτισης για χρήση από τους χρήστες του κτιρίου, και συναφών υποδομών, όπως η υποδομή αγωγών καλωδίωσης, όταν οι χώροι στάθμευσης βρίσκονται είτε εντός του κτιρίου είτε σε παρακείμενο χώρο·
ε) την εγκατάσταση εξοπλισμού για την ψηφιοποίηση του κτιρίου, ιδίως για την αύξηση της ευφυούς ετοιμότητάς του, συμπεριλαμβανομένων της παθητικής εσωτερικής ενσυρμάτωσης ή της δομημένης καλωδίωσης για δίκτυα δεδομένων και του βοηθητικού τμήματος της ευρυζωνικής υποδομής στην ιδιωτική έκταση στην οποία βρίσκεται το κτίριο, αλλά εξαιρουμένης της ενσυρμάτωσης ή της καλωδίωσης για δίκτυα δεδομένων εκτός της ιδιωτικής έκτασης·
στ) επενδύσεις σε πράσινες στέγες και εξοπλισμό για τη συγκράτηση και τη χρήση των όμβριων υδάτων.
Σε περίπτωση οποιωνδήποτε συνδυασμένων εργασιών αυτού του είδους, όπως καθορίζονται στα στοιχεία
α) έως στ), το σύνολο των επενδυτικών δαπανών για τις διάφορες εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό συνιστά τις επιλέξιμες δαπάνες. Οι δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ενεργειακής απόδοσης ή περιβαλλοντικών επιδόσεων δεν είναι επιλέξιμες.
Η αρχική ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας και η εκτιμώμενη βελτίωση προσδιορίζονται με βάση πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης ή ενεργειακό έλεγχο, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 12) της οδηγίας 2010/31/ΕΕ. Δεν αποτελούν επιλέξιμες δαπάνες, μεταξύ άλλων:
- Οι δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ενεργειακής απόδοσης.
- Η αντικατάσταση καυστήρων και λεβήτων με καυστήρες ή λέβητες ορυκτών καυσίμων.
- Εργασίες συντήρησης.
- Κινητά στοιχεία, μη μόνιμου χαρακτήρα (πχ κουρτίνες, εσωτερικές περσίδες, κλπ).
- Λοιπός εξοπλισμός που δε συμβάλει στην ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου.
- Δαπάνες για συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας και των ενισχύσεων για τηλεθέρμανση και/ή τηλεψύξη.
- Εργοδοτικές εισφορές για κατασκευαστικές εργασίες και οι δαπάνες που αφορούν σε δασμούς, και τέλη.
- Δεν χορηγούνται ενισχύσεις για επενδύσεις οι οποίες πραγματοποιούνται με σκοπό τη συμμόρφωση με ενωσιακά πρότυπα που έχουν θεσπιστεί και τεθεί σε ισχύ.
Λοιπές υποστηρικτικές δαπάνες Στο πλαίσιο της Δράσης αποτελούν επιλέξιμες δαπάνες αυτές για την παροχή των ακόλουθων υποστηρικτικών υπηρεσιών:
α) Υπηρεσίες Ενεργειακού Επιθεωρητή, όπως ορίζεται από το ν. 4122/2013 και τη σχετική Υ.Α. 178581/30-06-2017, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, για έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης για τις περιπτώσεις κτιρίων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΚΕνΑΚ.
1./Προκαταρκτικές Ενέργειες Σύνταξης Αίτησης: Έκδοση Π.Ε.Α. από Ενεργειακούς Επιθεωρητές εγγεγραμμένους στο μητρώο ενεργειακών επιθεωρητών του ΥΠΕΝ κατά τη σύνταξη και υποβολή της πρότασης. Στο βασικό σενάριο υλοποίησης παρεμβάσεων θα περιλαμβάνονται το σύνολο ή όσες παρεμβάσεις, από τις επιλέξιμες, λαμβάνει υπόψη ο ΚΕΝΑΚ.
2./Αποτίμηση του Ενεργειακού Στόχου μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων:
Έκδοση Π.Ε.Α. από Πιστοποιημένους Ενεργειακούς Επιθεωρητές μετά την ολοκλήρωση της υλοποίησης των παρεμβάσεων.
β) Εφαρμογή και Πιστοποίηση συστήματος ενεργειακής διαχείρισης σύμφωνα με το πρότυπο ISO 50001. Περιλαμβάνεται η αμοιβή του φορέα πιστοποίησης της εφαρμογής του συστήματος.
γ) Δαπάνες Συμβούλου Διοίκησης και Διαχείρισης της αίτησης: Περιλαμβάνονται οι δαπάνες του Συμβούλου για την προετοιμασία και υποβολή της αίτησης καθώς επίσης και για την διοίκηση και διαχείριση της κατά τη διάρκεια υλοποίησης και μέχρι την ολοκλήρωση της. Για τις λοιπές υποστηρικτικές δαπάνες επισημαίνονται τα εξής:
- Εφαρμόζεται ο Κανονισμός de minimis.
- Η έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) διενεργείται από Ενεργειακό Επιθεωρητή, εγγεγραμμένο στο Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών.
- Η δαπάνη για το κόστος των Ενεργειακών Επιθεωρήσεων προς έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) για περιπτώσεις κτιρίων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΚΕνΑΚ, η δαπάνη του Ενεργειακού Συμβούλου, οι δαπάνες για την εφαρμογή και πιστοποίηση συστήματος ενεργειακής διαχείρισης, καθώς και τυχόν δαπάνες απαιτούμενων υποστηρικτών μελετών είναι επιλέξιμες.
- Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να τηρείται η νομοθεσία για το ασυμβίβαστο των ενεργειακών επιθεωρήσεων. Πιο συγκεκριμένα, ¾ κατ’ εφαρμογή του Ν. 4409/16 (ΦΕΚ Α’ 136/28.7.2016), Μέρος ΙΙΙ, άρθρο 53: «1. Απαγορεύεται η διενέργεια ενεργειακής επιθεώρησης από Ενεργειακό Επιθεωρητή σε κτίριο ή κτιριακή μονάδα εφόσον:
α) συμμετείχε στη μελέτη, κατασκευή, επίβλεψη, συντήρηση, ο ίδιος ή νομικό πρόσωπο του οποίου είναι μέλος ή εταίρος ή υπάλληλος,
β) έχει δικαίωμα κυριότητας, νομής ή κατοχής, ο ίδιος, ή σύζυγος ή συγγενής του έως β’ βαθμού ή νομικό πρόσωπο του οποίου ο ίδιος είναι μέλος ή εταίρος ή υπάλληλος»
- Ο Επιθεωρητής του 1ου ΠΕΑ, ο ίδιος ή νομικό πρόσωπο στο οποίο είναι μέλος ή εταίρος ή υπάλληλος, δεν συμμετέχει στη μελέτη, προμήθεια, κατασκευή, επίβλεψη των επιλέξιμων δαπανών.
- Οι δαπάνες παροχής υπηρεσιών, παρακολούθησης και διαχείρισης της υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου είναι επιλέξιμες υπό τους ακόλουθους όρους:
– Να αφορούν στο χρονικό διάστημα από την ημερομηνία δημοσίευσης της πρόσκλησης και μέχρι την ολοκλήρωση της επένδυσης.
– Οι πιθανές δαπάνες διαμονής, μετακίνησης και λοιπές δαπάνες ταξιδιών των συμβούλων περιλαμβάνονται στη συνολική αμοιβή τους και δεν είναι επιλέξιμες ως διακριτές δαπάνες.
- Οι επιλέξιμες επιχορηγούμενες δαπάνες για τις υποστηρικτικές εργασίες στο σύνολό τους δε δύναται να υπερβαίνουν το επτά τοις εκατό (7%) του επιλέξιμου συνολικού Π/Υ του επενδυτικού σχεδίου, με ανώτατο σύνολο επιδότησης των υποστηρικτικών δαπανών τις 5.600 €.
- Η τελική επιλεξιμότητα των δαπανών συνδέεται άμεσα με την κάλυψη του ΕΝΣ που τίθεται μέσω του ΠΕΑ, σε συνδυασμό με τις εκθέσεις ολοκλήρωσης εργασιών, τα οποία θα πρέπει να υποβάλλονται ως παραδοτέα και θα ελέγχονται απολογιστικά μετά το πέρας των επεμβάσεων και σε κάθε περίπτωση πριν την εκταμίευση της τελικής δόσης του έργου.
Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται τα ανώτατα όρια κατανομής δαπανών ανά κατηγορία δαπάνης:
| α/α | ΕΠΙΛΕΞΙΜΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΔΑΠΑΝΗΣ | ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΔΑΠΑΝΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΔΑΠΑΝΗΣ | ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ |
| 1 | Κύριες δαπάνες (Ενεργειακή αναβάθμιση κτιριακών υποδομών ή/ και τεχνικών συστημάτων) (άρθρο 38α παρ. 5 ΓΑΚ-) | 100% | 100% |
| 2 | Δαπάνες που πραγματοποιούνται σε συνδυασμό με κύριες παρεμβάσεις (άρθρο 38α παρ. 7 ΓΑΚ- παράγραφος 1.5.2.1. του παρόντος Οδηγού) | 15% | |
| 3 | Αμοιβή Ενεργειακού Επιθεωρητή (De minimis) | 7% | 7% |
| 4 | Πιστοποίηση συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης (De Minimis) | 2% | |
| 5 | Αμοιβή Συμβούλων διοίκησης (De Minimis) | 5% |
Γενικές επισημάνσεις για τις δαπάνες
- Επιλέξιμες είναι ΜΟΝΟ οι παρεμβάσεις που περιγράφονται στο προτεινόμενο σχέδιο εξοικονόμησης ενέργειας της Ενεργειακής Επιθεώρησης (πρώτο σενάριο ΠΕΑ), κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τα όρια του προϋπολογισμού που τίθενται στην παράγραφο 1.5.1 του οδηγού.
- Δεν θεωρείται επιλέξιμο για συγχρηματοδότηση επενδυτικό σχέδιο του οποίου οι δαπάνες πραγματοποιούνται πριν από την ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης σύμφωνα με το σημείο 23 του αρ. 2 του ΓΑΚ. Έναρξη εργασιών πριν την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης έχει ως αποτέλεσμα την απόρριψη της αίτησης για το σύνολο της πρότασης.
Υποβολές
Ως ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας δαπανών ορίζεται:
- Για τις δαπάνες οι οποίες υπάγονται στο Γενικό Απαλλακτικό Κανονισμό, η ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής της πρότασης στο Πρόγραμμα.
- Για τις δαπάνες οι οποίες υπάγονται στον Κανονισμό De Minimis, η ημερομηνία δημοσίευσης του Προγράμματος.
Η διάρκεια υλοποίησης κάθε επενδυτικού σχεδίου ενεργειακής αναβάθμισης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής της πρότασης.
Ως ημερομηνία λήξης επιλεξιμότητας των δαπανών των προτάσεων ορίζεται η 31.12.2025.
Η ολοκλήρωση των προτεινόμενων προτάσεων θα πρέπει να έχει συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία
Οι αιτήσεις υποβάλλονται από τις 08/01/2025 έως και τις 30/04/2025.